Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini nasıl etkiliyor?

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini nasıl etkiliyor?

GLP-1 reseptör agonisti içeren zayıflama iğnelerinin safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında göreceli risk artışıyla ilişkilendirildiği bildiriliyor. Hızlı kilo kaybının safra taşı oluşumuna zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor. Safra kesesinde taş bulunan hastaların ilacı kullanmadan önce hekim değerlendirmesinden geçmesi öneriliyor.

Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kısaca

  • GLP-1 reseptör agonisti içeren zayıflama iğnelerinin safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında göreceli risk artışıyla ilişkilendirildiği bildiriliyor.
  • Hızlı kilo kaybının safra taşı oluşumuna zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor.
  • Safra kesesinde taş bulunan hastaların ilacı kullanmadan önce hekim değerlendirmesinden geçmesi öneriliyor.

Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı, son yıllarda yaygınlaşan zayıflama iğnelerinin safra kesesi üzerindeki olası etkileri hakkında bilgi verdi.

Obezitenin kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığı, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği gibi sorunlara zemin hazırladığı biliniyor. Bu nedenle obezitenin önlenmesi ve kilo kontrolü için çeşitli tedaviler uygulanıyor. Halk arasında ‘zayıflama iğneleri’ olarak bilinen ilaçların safra kesesi üzerindeki etkileri ise merak konusu. Bu ilaçların doktor kontrolünde kullanılması gerekiyor.

Safra kesesinde taş bulunanlar ne yapmalı?

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçlar, sağladıkları belirgin kilo kaybı nedeniyle giderek yaygınlaşıyor. Ancak bu tedavilerin olası yan etkileri de soru işaretleri doğuruyor. Özellikle safra kesesinde taş bulunan hastalar, ‘Safra kesemde taş var, zayıflama iğnesi kullanabilir miyim?’ sorusunu hekimlere sık sık yöneltiyor. İştahı baskılayan ve tokluk hissi sağlayan bu ilaçların, egzersiz ve klasik diyet programlarına kıyasla çok daha yüksek oranda kilo kaybı sağladığı düşünülüyor.

Risk artışı ne anlama geliyor?

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçların önemli bir bölümünü GLP-1 reseptör agonistleri oluşturuyor. Bu ilaçlar iştahı azaltarak ve tokluk hissini artırarak kilo kaybına destek oluyor. 2022 yılında JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan bir meta-analizde, 76 randomize kontrollü çalışma ve 100 binden fazla katılımcı değerlendirildi. Bu çalışmada, ilaçların kullanımının safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 oranında göreceli risk artışıyla ilişkili olduğu belirlendi. Kilo verme amacıyla kullanıldığında artışın daha belirgin olduğu bildirildi. Yine de bu oran, ilacı kullanan her üç kişiden birinde safra taşı oluşacağı anlamına gelmiyor; kullanmayanlara kıyasla göreceli bir artıştan söz ediliyor.

Bu ilişkinin olası nedenleri arasında şunlar sayılıyor: Hızlı ve belirgin kilo kaybı, safranın kolesterol açısından yoğunlaşmasına ve taş oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Benzer tablo hızlı kilo verilen diyetler ve obezite cerrahisi sonrasında da görülebiliyor. Bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma fonksiyonunu etkileyebileceği ve safranın kesede daha uzun süre kalmasının taş oluşumunu kolaylaştırabileceği düşünülüyor. Ancak bu mekanizmaların tüm ilaçlarda aynı düzeyde etkili olduğu kesin olarak söylenemiyor.

Değerlendirme nasıl yapılmalı?

Safra kesesinde taş bulunması, zayıflama iğnesi kullanımı için tek başına mutlak bir engel değil. Ancak hastanın daha önce safra kesesi ağrısı, akut kolesistit (safra kesesi iltihabı), safra kanalına taş düşmesi veya safra taşına bağlı pankreatit geçirip geçirmediği mutlaka değerlendirilmeli. Şikâyeti olmayan hastalarla tekrarlayan safra kesesi ağrısı yaşayan hastaların aynı şekilde ele alınması doğru bulunmuyor. Safra taşına bağlı şikâyetleri olan hastalarda tedavi öncesinde genel cerrahi hekiminin değerlendirme yapması daha uygun görülüyor; gerektiğinde cerrahi tedavi seçeneği de gündeme gelebiliyor.

Yalnızca zayıflama iğnesi kullanılacak olması, şikâyeti olmayan her safra taşı hastasının ameliyat edilmesini gerektirmiyor. Kullanım sırasında gelişen her karın ağrısı ise basit bir yan etki gibi değerlendirilmemeli. Özellikle karnın sağ üst bölümünde şiddetli veya uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş ya da sarılık görülmesi halinde safra kesesi ve safra yollarına ait komplikasyonlar açısından gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalı.

Zayıflama iğneleri uygun hastalarda obezite tedavisinde önemli yarar sağlayabiliyor. Bilimsel araştırmalar, özellikle GLP-1 reseptör agonistlerinin safra taşı ve bazı safra kesesi hastalıklarının görülme riskini artırabildiğini gösteriyor. Bu, safra kesesinde taş bulunan herkesin bu ilaçları kullanamayacağı anlamına gelmiyor. Hastanın mevcut safra kesesi hastalığı, daha önce yaşadığı şikâyetler ve tedaviden beklenen yarar birlikte değerlendirilmeli. Bu nedenle zayıflama iğneleri hekim kontrolünde kullanılmalı ve safra kesesi taşı bulunan hastalarda tedavi kararı kişiye özel verilmeli.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini nasıl etkiliyor?
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Abone olarak Gizlilik Politikası metnini kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter