Kolesterolü düşürmek için beş önlem: Doç. Dr. Sonsöz’den dört yanlış inanç uyarısı

Acıbadem International Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol hakkında toplumda doğru sanılan dört yanlışın hayati risk taşıdığını anlattı. Sonsöz, kolesterolü düşürmeye yardımcı önlemleri sıraladı.

Kalp ve damar hastalıkları, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alıyor ve son yıllarda gençleri de etkilemeye başladı. Yanlış yaşam alışkanlıklarıyla birlikte kalp ve damar sağlığını tehdit eden en önemli risk faktörlerinden biri olan yüksek kolesterol, kalp krizi ve inme gibi yaşamı tehdit eden hastalıkların riskini artırabiliyor.

Acıbadem International Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol konusunda yaygın olan yanlış bilgilerin hayati risk oluşturabileceğini belirtiyor. Sonsöz, yaşam tarzı değişikliklerinin fayda sağladığını ancak tek başına yeterli olmayabileceğini, gerekli durumlarda ilaç tedavisinden kaçınmanın ise ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguluyor.

Normal değer yanılgısı

Kolesterol değerinin normal çıkmasının kalp ve damar sağlığı açısından risk taşımadığı anlamına gelmediğini belirten Sonsöz, hedef değerin kişiden kişiye değiştiğini söylüyor. Sigara, yüksek tansiyon, diyabet ve yaş gibi risk faktörlerinin aynı kolesterol değerini bir kişi için kabul edilebilir kılarken başka birinde tehlikeli hale getirebildiğini belirtiyor. Kolesterolün radyasyon gibi kokusuz ve belirti vermeden ilerleyebildiğini, bu nedenle kalp krizi ve inme riskini artırabildiğini ekliyor.

Sonsöz, hastaların kendi risklerinin farkında olmadığını söylüyor ve bir örnek veriyor: "59 yaşında sigara içen ve tansiyonu yüksek bir erkek, 129 mg/dL kolesterol ile normal olduğunu zannediyor. Halbuki o kişinin hesabını yaptığınız zaman kalp açısından en az 65-70 yaşında bir kişinin risk profiline sahip. Genel olarak LDL yani ‘kötü’ kolesterolün 100 mg/dL ve üzerinde olması kalp ve damar hastalıkları açısından artmış riske işaret etse de, hedef değer kişiden kişiye farklılık gösteriyor."

Diyet ve spor tek başına yetmez

Sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, düzenli egzersiz ve alkolden uzak durmanın kolesterolü düşürmede önemli olduğunu belirten Sonsöz, ilaç tedavisi uygulanmadan bunların yeterli olmayabileceğini söylüyor. Sonsöz, "Hastalarımız ‘ben yeterince kilo versem, diyet yapsam, kolesterolü düşürürüm’ şeklinde inanışa sahip olabiliyorlar ancak bu düşünce hayati riske yol açabilir" diyor.

Sonsöz, kolesterolü yalnızca doğru alışkanlıklarla düşürme oranının yüzde 20-30 olduğunu belirtiyor. Stentli ve kolesterolü 120 olan bir kişinin değerinin 55’in altına düşmesi gerektiğini, bunun yalnızca yaşam tarzı değişiklikleriyle sağlanamayacağını ifade ediyor. Yapılan bilimsel çalışmaların, kolesterolü düşük olanların daha az kalp krizi geçirdiğini gösterdiğini aktarıyor.

İlaçların yan etkisi korkusu

Türkiye’de kolesterol ilaçlarının olası yan etkilerinden duyulan korkunun, çoğu kez tedavinin ertelenmesine ya da doktor önermediği halde ilaçların bırakılmasına neden olabildiğine dikkat çekiliyor. Sonsöz, "Hastalar ilaçların yan etkisinden korkarak yıllarca yüksek kolesterolle kalp-damar hastalığı risklerini artırıyorlar. Oysa araştırmalar gösteriyor ki; kolesterol ilaçları ciddi bir yan etki yapmıyor. Nadir de olsa ciddi bir yan etkiye ait bulgu görürsek önce hekim olarak biz son veriyoruz. Bu nedenle mutlaka doktorunuzun önerdiği ilaç tedavisini uygulayın ve ilacınızı doktorunuzdan habersiz bırakmayın" diyor.

Takviye gıdalar konusunda uyarı

Sosyal medyada, internette veya çevrede duyulan önerilerle kolesterolü düşürdüğü iddia edilen takviye gıdalara yönelmenin sık yapılan tehlikeli hatalardan biri olduğunu belirten Sonsöz, "Doktor önerisi olmadan kullanılan, ‘doğal takviye’ olarak sunulan bazı ürünler kullanılan ilaçlarla etkileşime girebilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Takviye gıdalara güvenerek doktorun önerdiği ilaç tedavisini ertelemek ya da bırakmak, kalp ve damar hastalıkları riskini daha da artırır" uyarısında bulunuyor. Sonsöz, herhangi bir takviye kullanmadan önce mutlaka hekime danışılması gerektiğini söylüyor.

Kolesterolü düşürmeye yardımcı beş alışkanlık

Sonsöz, kolesterolü düşürmeye katkı sağlayabilecek beş sağlıklı alışkanlığı şöyle sıralıyor. Birincisi, kalp dostu beslenmek. Doymuş ve trans yağ tüketiminin azaltılması, sebze, meyve, kuruyemiş, kuru baklagil, tam tahıllar, lifli gıdalar ve balığa daha fazla yer verilmesi öneriliyor. Çok düşük karbonhidratlı veya keto diyetlerin çoğunlukla doymuş yağdan zengin olduğu ve LDL kolesterolü yükseltebileceği belirtiliyor. Büyük bir beslenme değişikliği öncesinde sağlık profesyoneline danışılması tavsiye ediliyor.

İkincisi, düzenli fiziksel aktivite yapmak. Düzenli hareketin LDL kolesterolü düşürüp HDL kolesterolü yükseltmeye yardımcı olduğu, yürüyüş, dans, yüzme veya bahçe işleri gibi keyif alınan bir aktivitenin haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette yapılmasının kolesterol dengesini ve kalp sağlığını desteklediği ifade ediliyor.

Üçüncüsü, sigarayı bırakmak. Sigara ve elektronik sigaranın HDL kolesterolü düşürdüğü, sigarayı bırakmanın trigliseritlerin düşmesine, HDL kolesterolün yükselmesine ve damarların daha iyi çalışmasına yardımcı olduğu belirtiliyor. Sigara kullanmayanların da sigara dumanına maruz kalmaktan kaçınması gerektiği vurgulanıyor.

Dördüncüsü, sağlıklı kiloya ulaşmak ve korumak. Fazla kilo varsa kilo vermenin LDL kolesterolü ve trigliseritleri düşürmeye yardımcı olabileceği, sağlıklı kilonun korunmasının kalp krizi ve inme riskini azalttığı ifade ediliyor.

Beşincisi, günde 7-9 saat dinlendirici uyku. Yetersiz ve düzensiz uykunun düşük HDL ile yüksek LDL ve trigliserit düzeyleriyle ilişkili bulunduğu, her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya ve sakin bir uyku ortamı oluşturmaya çalışılması gerektiği belirtiliyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı