İzmir’de iklim dirençliliği için mahalle dayanışması öne çıkıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen COP31’de İzmir’in iklim kriziyle mücadele deneyimlerini anlattı. Okyay, dirençliliğin mahalle ölçeğinde dayanışma, koruyucu sağlık hizmetleri, doğa temelli çözümler ve vatandaş katılımıyla kurulabileceğini belirtti.

Okyay, Rusya Pavyonu’nda gerçekleşen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" oturumunda konuştu. Yerel yönetimlerin sorumluluklarına ve kentler arası iş birliklerine dikkat çeken Okyay, deneyimlerini uluslararası katılımcılarla paylaştı.

Yerel yönetimlerin gündelik yaşama doğrudan dokunduğunu söyleyen Okyay, bir örnek üzerinden anlattı: tek başına yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutamayan yaşlı bir kadın düşünülmesini istedi. Bu kişinin en yakın yeşil alana yürüyemediğini, sıcak uyarısını okusa bile ne yapacağını bilemeyeceğini belirtti ve "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

Okyay, iklim krizinin düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlık gibi eşitsizlikleri derinleştirdiğini, bunların hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini kaydetti. "Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.

Tek Sağlık yaklaşımı

İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımıyla baktıklarını söyleyen Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Su kıtlığı, toprak bozulumu ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan tüm canlıları etkilediğini belirten Okyay, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini ifade etti.

Okyay, İzmir’deki çalışmalar kapsamında koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını anlattı. Sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini, hizmetlerin vatandaşa yakın noktalarda sunulmasının daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşmayı sağladığını söyledi. Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın önemli bir parçası olduğunu belirten Okyay, birlikte gıda üretmenin insanların toprakla ve birbirleriyle bağını güçlendirdiğini, bostanlar yaygınlaşırken suyun kullanımı ve toprağın korunmasına dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti.

Mahalle dayanışması ve afet hazırlığı

Okyay, mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu, insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkisi geliştirebildiği alanlar olduğunu belirtti. Afetlere hazırlıkta mahalle ölçeğindeki dayanışmanın önemine değinen Okyay, Mahalle Afet Gönüllülerinin rolünü anlattı. Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve eğitim almış kişilerin hazırlığın vazgeçilmez bir parçası olduğunu, belediyenin görevinin ise bu kişileri güçlü kamu hizmetleri, eğitim ve koordinasyonla desteklemek olduğunu söyledi.

Katılım ve deneyim paylaşımı

İklim politikalarında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların çevreye ilişkin bilgi ve deneyimlerini karar süreçlerine taşımasına olanak sağladığını belirtti. Kentler arası deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projeleri anlatmakla sınırlı kalmaması gerektiğini söyleyen Okyay, bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım gereksinimleri, maliyetler, güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini kaydetti. Saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüşebileceğini, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik destek sağlanmasının önemli olduğunu ifade etti. Okyay, "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" dedi.

Hedef: güvenli mahalleler

Konuşmasının sonunda yaşlı kadın örneğine dönen Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Asıl hedefin tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu vurgulayan Okyay, "Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle" ifadelerini kullandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı